Mastitis / Meme Enfeksiyonu

Acil

Mastitis / Meme Enfeksiyonu

Kısrağın meme bezlerinde enfeksiyon veya iltihaplanma görülmesidir. Mastitis; doğum sonrası dönemde, yavrunun süt emmemesi durumunda, meme travmalarında veya hijyen eksikliğinde gelişebilir. Etkilenen meme sıcak, şiş, ağrılı olup sütün rengi ve kıvamı değişebilir. Tedavi edilmezse apse oluşumu ve sistemik enfeksiyona ilerleyebilir.

Üreme OrganlarıKarınDoğum ve ÜremeAcil DurumlarAcil

Aciliyet Değerlendirmesi

Aciliyet Seviyeleri

Acil Veteriner

Meme enfeksiyonuyla birlikte yüksek ateş (>39.5°C) ve iştahsızlık varsa
Memeden kanlı veya pürülan (irinli) sıvı geliyorsa
Kısrakta septisemi belirtileri (depresyon, titreme, hızlı nabız) varsa

Veteriner Ara

Aynı Gün Veteriner

Tek veya çift taraflı meme şişliği, ısı artışı ve ağrı mevcutsa
Süt rengi veya kıvamı anormalleşmişse
Kısrak emmeye izin vermiyorsa (ağrı nedeniyle)

Planlı Veteriner Muayenesi

Hafif meme şişliği mevcut ama ateş ve genel durum bozukluğu yoksa
Sütten ayrılma sonrası meme dolgunluğu azalmıyorsa

Ne Yapmalısınız?

Ne Yapmalisiniz

1Meme bölgesini dikkatli bir şekilde muayene edin; şişlik, ısı, ağrı ve kızarıklık olup olmadığını kontrol edin.
2Vücut sıcaklığını ölçün.
3Sütün rengini ve kıvamını kontrol edin; temiz bir kaba sağarak inceleyin.
4Yavru emiyorsa enfekte sütün yavruya zararı konusunda veterinere danışın.
5Meme bölgesini temiz tutun ve hijyen sağlayın.

Ne Yapmamalisiniz

Enfekte memeyi sert bir şekilde sıkarak sağmayın; dokuya hasar verebilirsiniz.
Veteriner onayı olmadan antibiyotik pomad veya ilaç uygulamayın.
Kısrağın ağrılı memeye dokunulmasına zorla izin vermesini beklemeyin.

Veteriner Hekim Bilgisi

Veterinere Sorulacak Sorular

Meme şişliği ne zaman başladı?
Kısrak emziriyor mu? Yavru ne zaman sütten kesildi?
Meme bölgesinde travma öyküsü var mı?
Sütün rengi ve kıvamı nasıl (berrak, sarı, kanlı, pürülan)?
Kısrağın ateşi, iştahı ve genel durumu nasıl?

Yapılabilecek Testler

Meme fizik muayenesi
Süt kültürü ve antibiyogram
Tam kan sayımı ve biyokimya
Meme ultrasonografisi (apse şüphesinde)
Somatik hücre sayımı

Olası Teşhisler

Çok Yaygın

Bakteriyel mastitis (Streptococcus, Staphylococcus)

Yaygın

Travmatik mastitis
Meme ödemi (enfeksiyonsuz şişlik)

Az Yaygın

Meme absesi

Nadir

Meme tümörü

Tedavi Seçenekleri

Sistemik antibiyotik tedavisi (kültür sonucuna göre)
NSAİİ tedavisi (ağrı ve inflamasyon kontrolü)
Sık ve nazik sağım ile enfekte sütün boşaltılması
Sıcak kompres uygulaması
Apse durumunda cerrahi drenaj
Destekleyici bakım ve hijyen

İlişkili Belirtiler

Doğum Sonrası Anormal Akıntı

Yüksek

Kısrağın doğumdan sonra vulvasından gelen anormal renk, koku veya miktarda akıntıdır. Normal doğum sonrası hafif kanlı-kahverengi akıntı birkaç gün sürebilir. Ancak kötü kokulu, bol pürülan (irinli), yeşilimsi veya uzun süren akıntı; plasenta retansiyonu, metritis (rahim enfeksiyonu) veya doğum kanalı yaralanmasına işaret edebilir. Tedavi edilmezse laminit ve septisemi gibi hayatı tehdit eden komplikasyonlara yol açabilir.

Anne Yavruyu Reddetme

Yüksek

Kısrağın doğum sonrası yavrusunu kabul etmemesi, emmesine izin vermemesi veya yavruya saldırgan davranmasıdır. Anne reddi; ilk kez doğum yapan kısraklarda (maiden), ağrılı doğum sonrası, meme ağrısı olan kısraklarda veya doğum sonrası stres durumlarında görülebilir. Yavrunun ilk kolostrum alımı yaşamsal öneme sahip olduğundan bu durum acil müdahale gerektirir.

Yavrunun Emme Güçlüğü

Yüksek

Yeni doğan tayın annesini emmekte zorlanması veya hiç emememesidir. Normal bir tay doğumdan sonra 1-2 saat içinde ayağa kalkar ve 2-3 saat içinde emmeye başlar. Emme güçlüğü; prematürite, konjenital anomaliler, enfeksiyon, annenin izin vermemesi veya nörolojik sorunlara bağlı olabilir. Yavrunun ilk 12-24 saat içinde kolostrum alması bağışıklık sistemi için kritik öneme sahiptir.

Vulvadan Anormal Akıntı

Orta

Kısrağın vulvasından gelen anormal renk, koku veya miktarda akıntıdır (doğumla ilişkili olmayan). Bu akıntı; uterus enfeksiyonu, servisit, vaginit, idrar yolu sorunları veya üreme sistemi tümörleri gibi nedenlere bağlı olabilir. Berrak az miktarda akıntı kızgınlık döneminde normal olabilirken, pürülan, kanlı veya kötü kokulu akıntılar patolojik durumu gösterir.

Yakininizdaki Veteriner Hekimi Bulun

At sagligi konusunda uzman veteriner hekimlerle iletisime gecin. Profesyonel destek her zaman en dogru adimdir.

Veteriner Bul

Önemli Uyarı

Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve veteriner hekim muayenesi yerine geçmez. Atınızda herhangi bir sağlık sorunu gözlemlediğinizde mutlaka uzman veteriner hekime danışın.