Sağlık Rehberine DönVeteriner Bul
Aşırı Sıcak / Isıya Maruz Kalma
Atın aşırı sıcak ortamda, yetersiz gölge ve su koşullarında veya yoğun egzersiz sırasında vücut sıcaklığının tehlikeli düzeye çıkmasıdır (hipertermi / sıcak çarpması). Normal vücut sıcaklığı 37.5-38.5°C olan atta, 40°C üzerinde sıcaklık tehlikeli, 41.5°C üzerinde hayati tehlike oluşturur. Sıcak çarpması organları (beyin, böbrek, karaciğer) kalıcı olarak hasar verebilir ve ölümcül olabilir.
Deri ve KılBaşAcil DurumlarAcil
Aciliyet Değerlendirmesi
Aciliyet Seviyeleri
Acil Veteriner Çağırın - Hayati Tehlike
- Vücut sıcaklığı 41°C üzerinde
- At sendeliyor, koordinasyon kaybı var veya yere yıkıldı
- Terleme durdu (anhidroz - çok tehlikeli bulgu)
- Bilinç bulanıklığı veya nöbet var
Acil Veteriner Muayenesi
- Vücut sıcaklığı 40-41°C arası ve düşürülemiyor
- Aşırı terleme, hızlı nefes alma ve yüksek kalp hızı (soğuma sonrası düzelmiyor)
- At halsiz ve iştahsız, su içmiyor
Yakın İzlem
- Sıcak havada egzersiz sonrası geç soğuma (vücut sıcaklığı 30 dakikada normale dönmüyor)
- Aşırı terleme ve hafif halsizlik, soğutma ile düzeliyor
Ne Yapmalısınız?
Ne Yapmalisiniz
- 1Atı derhal gölgeye veya serin bir yere taşıyın.
- 2Bol miktarda soğuk su ile vücudunu ıslatın; özellikle büyük damarların bulunduğu bölgeleri (boyun, bacak içleri, karın altı).
- 3Fan veya vantilatör kullanarak hava sirkülasyonu sağlayın.
- 4Az miktarda su içirin (birden çok su içirmekten kaçının).
- 5Vücut sıcaklığını her 5-10 dakikada bir ölçün ve kaydedin.
- 6Veterineri arayın; ciddi hipertermi organ hasarına yol açabilir.
Ne Yapmamalisiniz
- Buzlu suya sokmayın veya aşırı soğuk uygulama yapmayın; periferik vazokonstrüksiyon iç organların soğumasını engeller.
- Atı battaniye veya örtüyle örtmeyin.
- Çok fazla suyu birden içirmeyin.
- Egzersize devam etmeyin.
- Sıcak çarpması geçirmiş atı hemen yem yemeye zorlamayın.
Veteriner Hekim Bilgisi
Veterinere Sorulacak Sorular
- Vücut sıcaklığı nedir? En yüksek kaça çıktı?
- Ne kadar süredir sıcağa maruz kaldı?
- Egzersiz yapıyordu mu?
- Su ve gölge erişimi var mıydı?
- At daha önce sıcak çarpması geçirdi mi?
- Anhidroz (terleme kaybı) öyküsü var mı?
Yapılabilecek Testler
- Seri vücut sıcaklığı ölçümleri
- Tam kan sayımı ve biyokimya (böbrek fonksiyonları, karaciğer enzimleri, CK)
- Elektrolit paneli (sodyum, potasyum, klorür, kalsiyum)
- Kan gazı analizi
- İdrar analizi (miyoglobinüri)
- Koagülasyon profili (DIC riski)
Olası Teşhisler
Çok Yaygın
- Sıcak çarpması (heat stroke)
- Isı tüketmesi (heat exhaustion)
Yaygın
- Anhidroz (kronik terleme bozukluğu)
- Egzersize bağlı rabdomiyoliz
Az Yaygın
- Akut böbrek yetmezliği (komplikasyon)
Nadir
- DIC (yaygın damar içi pıhtılaşma - komplikasyon)
Tedavi Seçenekleri
- Agresif soğutma: soğuk su uygulaması (buz değil), fan ile evaporatif soğutma
- İntravenöz sıvı tedavisi (soğuk sıvılar tercih edilir)
- Elektrolit replasmanı (oral ve IV)
- Organ fonksiyonlarının monitörizasyonu (böbrek, karaciğer)
- Kas harabiyetinde agresif IV sıvı (böbrek koruma)
- DIC profilaksisi ve tedavisi
- Seri vücut sıcaklığı kontrolü (hedef 38.5°C)
- İyileşme döneminde kademeli egzersiz geri dönüşü
İlişkili Belirtiler
İlişkili Belirtiler
İlgili Makaleler
Yakininizdaki Veteriner Hekimi Bulun
At sagligi konusunda uzman veteriner hekimlerle iletisime gecin. Profesyonel destek her zaman en dogru adimdir.
Önemli Uyarı
Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve veteriner hekim muayenesi yerine geçmez. Atınızda herhangi bir sağlık sorunu gözlemlediğinizde mutlaka uzman veteriner hekime danışın.