Veteriner Hekim Uyarisi

Bu makale sadece bilgilendirme amaçlıdır ve veteriner tavsiyesinin yerini almaz.

Bu bilgiler veteriner muayenesinin yerini almaz. Supheli durumlarda mutlaka bir veteriner hekime danisin.

Atlarda Kalp Muayenesi

At kalbi yaklaşık 3-4 kg ağırlığında olup dakikada 30-40 litre kan pompalar. Egzersiz sırasında bu değer 250-300 litreye kadar çıkabilir. Kardiyovasküler sistem muayenesi, atlarda performans değerlendirmesi, satış öncesi muayene ve hastalık tanısında kritik öneme sahiptir.

Temel Fiziksel Muayene

Vital Bulgular

Parametre	Normal Değer (Erişkin At)
Kalp hızı (nabız)	28-44 atım/dakika
Solunum hızı	8-16 soluk/dakika
Rektal ısı	37,5-38,5°C
Kapiller dolum zamanı (KDZ)	1-2 saniye
Mukoza rengi	Pembe, nemli

Genel Gözlem

Egzersiz toleransı: Performans düşüklüğü kalp hastalığının ilk belirtisi olabilir
Ödem: Ventral ödem (göğüs altı, karın altı), jugular ven dolgunluğu
Solunum paterni: Dispne, öksürük
Genel durum: Kilo kaybı, halsizlik

Jugular Ven Değerlendirmesi

At başı hafif yüksekte tutularak değerlendirilir
Normal: Juguler ven göğüs girişinden boyun ortasına kadar dolu olabilir
Patolojik distansiyon: Sağ kalp yetmezliğini gösterir
Jugular nabız: Triküspid yetmezliği bulgusu olabilir
Çift jugular nabız: Atriyal fibrilasyon bulgusu

Oskültasyon (Dinleme)

Hazırlık ve Pozisyon

Sessiz bir ortamda yapılmalıdır
İyi kaliteli bir stetoskop kullanılmalıdır
Sol ve sağ taraftan ayrı ayrı dinlenmeli
At sakin ve hareketsiz olmalıdır

Oskültasyon Alanları

Atın sol tarafında dört ana dinleme noktası vardır:

Mitral kapak alanı: 5. interkostal aralık (IKA), olekranon (dirsek) hizasında
Aort kapak alanı: 4. IKA, omuz ekleminin hemen altında
Pulmoner kapak alanı: 3. IKA, sol tarafta omuz ekleminin altında
Triküspid kapak alanı: Sağ tarafta 3-4. IKA

Normal Kalp Sesleri

Atlarda dört kalp sesi duyulabilir:

Ses	Zamanlama	Oluşum Mekanizması	Klinik Önemi
S1	Sistol başlangıcı	AV kapakların kapanması	Her zaman duyulmalı
S2	Diastol başlangıcı	Semilunar kapakların kapanması	Her zaman duyulmalı
S3	Erken diastol	Ventrikül dolumu	Atlarda normal olabilir
S4	Geç diastol (presistolik)	Atriyal kontraksiyon	Atlarda sıklıkla duyulur, normal

Uyarı: S3 ve S4 sesleri atlarda fizyolojik olarak duyulabilir ve patolojik anlam taşımayabilir. Ancak diğer türlerde genellikle patolojiktir. Değerlendirme deneyim gerektirir.

Üfürümler (Murmurlar)

Üfürüm Değerlendirme Kriterleri

Zamanlama: Sistolik, diastolik, sürekli
Şiddeti (Grade): 1-6 arası derecelendirme
Lokalizasyon: En iyi duyulduğu nokta
Yayılım: Hangi alanlara yayıldığı
Karakteri: Kreşendo, dekreşendo, plato, band şeklinde

Üfürüm Derecelendirmesi

Derece	Tanım
Grade 1/6	Çok hafif, yalnızca sessiz ortamda duyulur
Grade 2/6	Hafif, ancak hemen duyulabilir
Grade 3/6	Orta şiddette
Grade 4/6	Belirgin, thrill (titreşim) eşlik edebilir
Grade 5/6	Çok belirgin, thrill mevcut
Grade 6/6	Stetoskop göğüsten ayrıkken bile duyulur

Fizyolojik (Fonksiyonel) Üfürümler

Atlarda bazı üfürümler normal kabul edilir:

Erken sistolik, Grade 1-3, sol tarafta mitral alanda
Egzersizle kaybolur veya değişir
Performansı etkilemez
At popülasyonunun %50-60'ında duyulabilir

Patolojik Üfürümler

Grade 4 ve üzeri üfürümler
Holosistolik veya pandiastolik üfürümler
Egzersizle şiddetlenen üfürümler
Thrill eşlik eden üfürümler
Performans düşüklüğü ile birlikte olan üfürümler

Elektrokardiyografi (EKG)

Atlarda EKG Özellikleri

Bazal kalp hızı: 28-44 atım/dakika
Dominant ritim: Sinüs ritmi veya sinüs aritmisi
Atlarda yüksek vagal tonus nedeniyle fizyolojik aritmiler yaygındır

Normal Fizyolojik Aritmiler

Sinüs aritmisi: Solunum ile kalp hızı değişimi, normaldir
2. derece AV blok: Atlarda %20-40 oranında görülür, fizyolojiktir
- Egzersizle kaybolması normalliğini doğrular
- P dalgası düşer ancak yapı korunur
Sinoatriyal blok: Daha nadir, genellikle fizyolojik

Uyarı: 2. derece AV blok atlarda çok yaygın bir fizyolojik bulgudur ve tek başına kalp hastalığı anlamına gelmez. Ancak egzersiz sırasında devam etmesi patolojiktir.

Patolojik Aritmiler

Atriyal Fibrilasyon (AF)

Atlarda en yaygın klinik anlamlı aritmi
Büyük atriyal kitle nedeniyle atlarda diğer türlere göre daha sık
Belirtiler: Düzensiz ritim, performans düşüklüğü, egzersiz intoleransı
EKG bulguları: P dalgası yerine fibrilasyon dalgaları (f dalgaları), düzensiz R-R aralıkları
Tedavi: Kinidinsülfat (IV veya NG), transvenöz elektriksel kardiyoversiyon
Lone AF (yapısal kalp hastalığı olmayan): Prognoz genellikle iyi
Yapısal kalp hastalığı ile birlikte: Prognoz ihtiyatlı